Mỗi khi làm luận văn thạc sĩ, khi làm đến phần làm tổng quan tài liệu, chúng tôi thường thấy một tình huống rất quen thuộc. Mọi người bắt đầu bằng việc mở Google, ResearchGate tải về vài chục thậm chí hàngtrăm bài báo rồi mới nghĩ xem mình cần tìm điều gì. Để rồi cuối cùng thì thư mục tệp bài báo, tệp PDF ngày càng dày lên, nhưng chương tổng quan vẫn chưa bắt đầu được việt.
Sau nhiều năm làm nghiên cứu, Hocthue.net nhận ra công việc hoàn thành chương Tổng quan này ít phụ thuộc vào việc bạn tải nhiều, xem nhiều, xem nhanh đến đâu. Nó phụ thuộc rất nhiều vào việc bạn có đọc theo chủ đích ngay từ đầu hay không.
Đây là 3 điều hocthue.net khuyên bạn luôn làm trước khi bắt đầu chuẩn bị khi viết literature review (tổng quan nghiên cứu, lịch sử nghiên cứu)
1. Tách đề tài thành các chủ đề nghiên cứu riêng biệt.
Một đề tài nghiên cứu gần như không bao giờ chỉ có một vấn đề Nó thường là giao điểm của nhiều vấn đề, lĩnh vực. Ví dụ, nếu nghiên cứu luận văn văn học với chủ đề "Tính nhạc trong thơ Việt Nam thời kỳ đổi mới", thì thực chất bạn đang làm việc với ba chủ đề: tính nhạc nói chung, tính nhạc trong thơ Việt Nam và tính nhạc trong thơ thời kỳ đổi mới. Khi tách được các thành phần này, bạn sẽ hiểu mình cần đọc tài liệu ở từng mảng nào và mảng nào là nơi các chủ đề bắt đầu giao nhau. Chỉ riêng bước này cũng giúp việc tìm kiếm tài liệu có định hướng hơn rất nhiều.
2. Lưu ý khi tìm chủ đề hay khoảng trống nghiên cứu
Đối với luận văn tại Việt Nam thì tìm khoảng trống nghiên cứu khá dễ. Thường là khoảng trống nghiên cứu với tình huống khác nhau, thời kỳ khác nhau, công ty khác nhau là những vấn đề càng lưu ý. Ví dụ khi làm về "Quản trị thương hiệu tại công ty X" thì bạn có thể làm luận văn về "Quản trị thương hiệu tại công ty Y"... đều được chấp nhận. Ví dụ như sau:
Quản trị thương hiệu tại doanh nghiệp vừa và nhỏ
Quản trị thương hiệu tại các ngân hàng.
Tuy nhiên nếu làm các luận văn tiếng Anh thì khá khó để tìm khoảng trống nghiên cứu. Lưu ý rằng AI không phải là công cụ tìm chủ đề nghiên cứu
3. Lưu ý quá trình làm không cần chau chuốt quá kỹ.
Ở giai đoạn đầu, bạn không cố đọc thật nhiều. Thay vào đó, bạn sẽ tìm một vài luận văn khác, hoặc những bài báo khoa học khác cùng chủ đề. Những bài báo, luận văn này thường giúp mình hiểu lịch sử phát triển của lĩnh vực, các phương pháp đã được sử dụng, những vấn đề chưa được nghiên cứu. Sau khi nắm được chủ đề lớn, ta cần biết mình đang ở đâu.
Học thuê.net cho rằng phần literature review hay Tổng quan không phải không phải là cuộc thi đọc nhiều, đọc linh tinh, tìm kiếm ChatGPT mà là vấn đề giải quyết đọc đúng trọng tâm. Khi hiểu rõ lúc này thì chương tổng quan tài liệu sẽ được trau chuốt và hoàn thiện nhanh hơn rất nhiều